الشيخ أبو الفتوح الرازي
8
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
آرزويى ، و گفتند : ما چنين و چنين خواهيم ، رسول - عليه السّلام - از ايشان هجران كرد يك ماه ، تا آيت تخيير ( 1 ) بيامد ، و خداى تعالى فرمود رسول را كه : ايشان را مخيّر كن ميان دنيا و آخرت ، و هر كه از ايشان اختيار دنيا كند ، دست از او بدار ، و آن را كه اختيار خداى و پيغامبر كند ، او را » نگاهدار چون قانع شده باشد به آن كه مادر مؤمنان باشد و از پس تو شوهر نكند و حكم تو را ( 3 ) باشد و به قسمت تو راضى بود ( 4 ) ، تا آن را كه خواهى تأخير كنى و آن را كه خواهى ايوا كنى و با خود گيرى ، و اگر خواهى در كسوت ( 5 ) و نفقه و عشرت مساوات ( 6 ) كنى و اگر خواهى تفضيل دهى بعضى را بر [ 4 - ر ] بعضى ايشان را بر تو اختيارى نباشد . رسول - عليه السّلام - با آن كه خداى تعالى او را اين رخصه ( 7 ) داد و از ميان ايشان تسويه كرد در همه چيزها مگر يك زن كه رسول را بايست كه او را طلاق دهد . او حقّ خود از نفقه و قسمت ( 8 ) رها كرد و نصيب خود و نوبت خود به عايشه داد ، و آن سوده بنت زمعه بود . بعضى دگر گفتند : چون آيت تخيير آمد ، زنان بترسيدند كه نبادا ( 9 ) كه رسول - عليه السّلام - طلاق دهد ايشان را ، گفتند : يا رسول اللَّه ! ما به قسمت تو راضى شديم ، آنچه تو را راى است مىفرماى و ما را رها كن تا در تحت حكم تو مىباشيم . خداى اين آيت بفرستاد ، و گفت : اين تخيير از جهت من است . رسول - عليه السّلام - از زنان پنج كس را ارجا فرمود و آن سوده بود و جويريه و صفيّه و ميمونه و امّ حبيبه ، و چهار را ايوا كرد و آن ، عايشه بود و حفصه بود و امّ سلمه و زينب و ميان ايشان در قسمت مساوات كرد . مجاهد گفت : معنى آن است كه عزل كنى آن را كه خواهى از ايشان بىطلاق و آن را كه خواهى نزديك گردانى و از آنان كه عزل كرده باشى ، اگر خواهى بعضى را باز آرى ( 10 ) .
--> ( 1 ) - آج ، لب ، افزوده : آمد . ( 2 ) - دا ، « او را » ، ندارد . ( 3 ) - آج ، لب : به حكم تو . ( 4 ) - دا : باشد . ( 5 ) - دا ، آج ، لب : در قسمت از كسوت . ( 6 ) - دا : مساواة . ( 7 ) - دا ، آج : رخصة ، لب : رخصت . ( 8 ) - آج ، لب : كسوة . ( 9 ) - آج ، لب : مبادا . ( 10 ) - آج ، لب ، افزوده : از ايشان بىطلاق و آن را كه خواهى نزديك گردانى .